Ba Đình xoay trở ra sao khi chiến tranh
thương mại Mỹ-Tầu leo thang, đẩy Bắc Kinh vào thế bị động. Bắc Kinh từng “gõ thanh la”cổ võ tham vọng hồi sinh Con đường Tơ lụa,
thông qua sáng kiến Vành đai, Con đường. Tập cận Bình dốc hết tài lực xây
dựng quyền lực mềm khắp chốn, kể cả việc lập ngân hàng Đầu Tư Hạ Tầng Châu Á,
AIIB cách nay 3 năm, với ý định dùng tín dụng gây ảnh hưởng tại các nước Á
Châu. Vào lúc Trung Nam Hải mới “dệt mộng”cho tương lai “Made in China 2025”
thì bất ngờ bị “chấn động”bởi hình ảnh Liên Xô tan rã năm 1991 sống dậy trong
ký ức: thị trường chứng khoán lao dốc thê thảm, đồng nhân dân tệ mất giá, khiến
giới tài chánh phải vật vã cũng không kiểm soát được tình thế. Ba Đình cùng
chung số phận, chứng khoán và tiền đồng vẫn đi tìm đáy. Tờ “giấy nợ”đòi cân bằng
thương mại, do phó đại diện thương mại Mỹ, Jeffrey Gerrish trao tận tay Ba Đình
hôm tháng 5 vẫn còn thơm mùi mực!
Ngoại thương của Bắc Kinh, từ 40 năm qua; còn Hanoi thì cũng 32
năm, phần lớn nhờ bán hàng cho Mỹ và các nước ngoài khối cộng sản để tăng trưởng
kinh tế. Khi Mỹ đòi cân bằng thương mại qua việc áp thuế trên hàng hóa bán vào
Mỹ, thì cả hai phải dốc hết tàn hơi tìm cách “be bờ” để các công ty ngoại quốc
không “nhỏ neo” rời đi nơi khác. Nếu việc này xẩy ra, lập tức thị trường công
nhân nội địa giao động, đưa đến nhiễu loạn xã hội.
Tại thị trường chợ đen Việt Nam, hôm 18 tháng 08, phải có 23.630$
mới đổi được 1 Mỹ Kim, trong khi giá trung tâm do
Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) quy đinh chỉ có 22.689$, ăn một Mỹ Kim. Sai biệt đến
941$ trên mỗi Mỹ Kim là do đồng tiền xanh ngoài thị trường thực sự khan hiếm.
Tình
huống này diễn tả một sự thật khó nghe rằng, Hanoi không nên tiếp tục theo voi
ăn bã mía nữa. Bởi vì Bắc Kinh vẫn
đang phụ thuộc vào nhu cầu tiêu thụ hàng hóa nơi người Mỹ và nhiều nước Âu
Châu. Kinh tế nội địa của Hoa Lục chưa đủ mạnh cho một cuộc đối đầu với Hoa Kỳ.
Đầu tháng 08, chính quyền Donald Trump đang cân nhắc áp đặt mức thuế 25%, thay vì 10 %,
lên các mặt hàng nhập khẩu từ Trung cộng có tổng giá trị lên tới 200 tỉ Mỹ Kim. Sự kiên này được công bố ngay trước khi hội nghị Bắc Đới Hà – nơi
cộng đảng Tầu họp nhóm cầm quyền chóp bu đang bị xé đôi vì cuộc chiến thuế [3].
Sự kiện này được mô tả như bản trường ca “Vành đai, con đường” bị gẫy khúc, bởi
nhạc trưởng Tập cận Bình không còn sức bắt nhịp cho dàn nhạc giao hưởng lâm vào
lạc điệu.
Đáp lại, Bắc Kinh nói sẽ áp thuế mới lên 5.200 sản phẩm Hoa Kỳ nếu Washington tiến hành áp thuế
25% lên hàng hóa Trung cộng trị giá 200 tỷ Mỹ Kim.
Trước đó, đầu tháng Bảy, Hoa Kỳ áp dụng mức thuế nhập khẩu 25% lên các mặt hàng từ
Trung cộng có tổng
trị giá 34 tỷ đôla, và sẽ đề xuất mức thuế tương tự lên khối lượng hàng hóa
khác có trị giá 16 tỷ Mỹ Kim vào cuối tháng.
Bị Mỹ tấn công, Bắc Kinh lên tiếng mời Liên Âu vào “măt trận
chung” để đối phó, nhưng giới cầm quyền Trung cộng trực tiếp hứng chịu lời từ
chối “bẽ bàng” trước bàn dân thiên hạ. Liên Âu nói thẳng là từ lâu Bắc Kinh làm
ăn lươn lẹo, ăn cắp quyền sở hữu trí tuệ của phương Tây, thiếu tinh thần trách
nhiệm, đối xử bất công và ép buộc các công ty Âu Châu đầu tư tại Trung cộng phải chuyển
giao bí mật công nghệ tân tiến cho Bắc Kinh.
Báo chí và giới đương quyền kinh tế Trung cộng dẫn dụ để Liên Âu không dám từ bỏ
mối lợi mỗi ngày thu về đến 1,5 tỷ Euro từ hàng hóa bán vào Trung cộng.
Nhưng Bắc Kinh lâm vào thế “rối quá hóa ngu” đến nỗi quên đi các số liệu ngoại
thương cả thế giới đều biết : Hoa Kỳ mới là “khách hàng xộp”, đối tác thương mại số một của các nước Châu Âu. Lượng hàng hóa Âu Châu bán vào Mỹ lớn hơn vào Trung cộng
nhiều lần. Chính về điểm này, mà Âu Châu khước từ lối chơi “thả mồi bắt bóng” do Bắc Kinh chào
mời.
Đáp trả Bắc Kinh bằng hành động, Châu Âu thông báo xích lại gần Mỹ trên ba hồ
sơ lớn bao gồm nông nghiệp, năng lượng và công nghiệp. Cuối tháng 07, Liên Âu công khai trên nguyên tắc sẽ mua đậu
nành của Mỹ. Cuộc thương lượng chi tiết chưa tiến hành, nhưng tin này khiến Nhà Trắng hài lòng vào lúc Washington phải dự trù 12
tỉ Mỹ Kim hỗ
trợ nông gia trong vùng Trung Tây nước Mỹ, đang kêu than vì không bán được nông sản cho
Trung cộng.
Năm
ngoái, 2017, Tầu bán cho Mỹ 505 tỷ Mỹ Kim hàng hóa, trên nguyên tắc Mỹ có quyền
áp thuế lên tất cả số tiền đó. Trong khi Tầu chỉ mua của Mỹ có 130 tỷ Mỹ Kim. Nếu
Tầu cũng áp thuế để trả đũa thì theo như sơ đồ trong bài này “võ khí” của Tầu
coi như hết đạn rồi.
Với dự tính “kết bè” đối đầu với Mỹ, Bắc Kinh đưa Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Dương Khiết Trì đến Nga từ 14 đến 17 tháng 08 để “tham vấn” về
an ninh chiến lược Nga – Trung. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trên
đấu trường toàn cầu, sau khi Mỹ thông báo một loạt các lệnh trừng phạt mới đối
với Nga; còn Bắc Kinh thì bị “giới hạn” khả năng trong chiến tranh thuế với Mỹ.
Báo Bưu Điện Hoa Nam hôm
18 tháng 08 [4], dẫn lời một cố vấn thương mại của Bắc Kinh tiết lộ, Bắc
Kinh có vẻ thất vọng khi doanh
nghiệp Mỹ tại Trung cộng không muốn vận động hành lang để Tổng Thống
Trump “nhẹ tay”. Vì nhiều thập kỷ qua
cho đến nay doanh nghiệp Mỹ tại Trung cộng chán chường về sự thiếu tiến bộ trong cải cách thị trường được Bắc
Kinh hứa hẹn từ lâu.
Tình
huống này được tiết lộ ngay trước vòng đàm phán cấp thấp kéo dài 4 ngày giữa
đôi bên kết thúc tại Hoa Thịnh Đốn trước ngày mức thuế của cả hai bên đi vào hiệu
lực, 23 tháng 08.
Năm
2017, Việt Nam bán sang Mỹ một số hàng hóa trị giá 41,6 tỷ Mỹ kim nhưng chỉ mua
của Mỹ có 9,2 tỷ Mỹ Kim, tạo mức thặng dư thương mại lên 32,4 tỷ Mỹ Kim, vì vậy
Việt Nam nằm trong 16 nước bị Bộ Thương Mại Mỹ lên danh sách “đưa giấy nợ”.
Phó
Đại Diện Thương mại Mỹ, Jeffrey Gerrish, đã gặp Phó thủ tướng Vương Đình Huệ
đòi “san bằng thâm hụt thương mại”, theo đó, Hanoi phải hạ mức thâm hụt thương
mại xuống mức dưới 8 tỷ Mỹ Kim mỗi năm. Để cân bằng thương mại theo như Mỹ yêu
cầu, thì Hanoi mất toi 75% lợi nhuận từ việc bán hàng sang Mỹ so với các năm
trước.
Phó
Thủ Tướng Vương Đình Huệ đã sang Mỹ gặp Bộ Tài chánh để thương lượng về “giấy
đòi nợ”. Kết quả có lẽ không ra gì, nên chính giới trong nước đồn thổi rằng,
ông Huệ đang bị “lu mờ” ngay trong vị thế đương kim. Vì thế, ông Huệ đang tìm
đường “tiểu ngạch” để có tương lai.
Giới
chuyên gia có lý do vững vàng để mạnh mẽ cảnh giác Hanoi chớ dại để Tầu cộng tuồn
hàng sang rồi dán nhãn Viêt Nam trước khi bán vào thị trường Mỹ. Nếu để tình
trang này xẩy ra thì Việt Nam sẽ không tránh khỏi trừng phạt.
Bởi vì, theo nguồn tin của báo South China Morning Post : “7 khu
vực phát triển kinh tế biên mậu thuộc biên giới Việt-Trung, mà CSVN đã đồng ý
ký năm 2017, là nơi trú ẩn cho hàng của Tầu sẽ mang nhãn VN”.
Hanoi lâm vào tình huống ngân sách tăng đột biến, túi tiền sắp cạn,
nợ nần đến nỗi mỗi người dân phải gánh đến 35 triệu, “Thiên Triều” - đối tác
chiến lược lại cư xử như kẻ thù. Để cứu nguy chế độ, Ba Đình phải “hâm lại” mưu
gian moi vàng và Mỹ Kim trong dân chúng qua chiêu bài “trái phiếu đầu tư”. Sau
bao nhiêu xảo ngôn, lừa lọc Hanoi đã chiếm đoạt mọi thứ của dân. Lần này có
thành hay bại cũng đều mang đến cho chế độ Hanoi mối nguy, không thể cứu.
Trần Nguyên Thao
August 18, 2018
[*] Ngày 23-03-2018 thuế hiệu lực tại
Mỹ, ¥ 6, 31655 CNY đổi được 1 USD; đến 18
tháng 08 phải có tới ¥
6,87399 CNY mới có được 1 USD, mất giá 8.83%.
https://vn.exchange-rates.org/history/CNY/USD/T
Một Mỹ Kim (USD) được chia thành
100 cents. Một Nhân dân tệ (¥) bao gồm
100 fen. Cả hai đồng tiền đều được quy định bởi Board of Governors of the
Federal Reserve System và People's Bank of China
